travelmatszczecin

Przejdź do treści

TRANSLATOR

Zygmunt Apostoł (Markiz Giacomo Pimpinelli) i Antoni Kaczorowski (Oberżysta) w Paganinim (1965) - fot. Grażyna Wyszomirska


Fragment monologu Tuwima z repertuaru Antoniego Kaczorowskiego własnoręcznie przepisany przez artystę


Wykaz piosenek i monologów z programu Antoniego Kaczorowskiego Stare zapomniane piosenki 1924-1939, które wykonywał na szczecińskiej estradzie, z utworami własnoręcznie dopisanymi przez artystę

!KLIK! - Program sztuki "Student Żebrak" - Karla Millocknera
Teatr Muzyczny Szczecin
PREMIERA - 21 GRUDZIEŃ 1968
Antoni Kaczorowski w roli Puffkego


Państwowa Operetka w Szczecinie
Operetka  Baron cygański Johann Strauss
Premiera: 04.10.1961 r.
Premiera: sala gimnastyczna Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Szczecinie, ul. Potulicka 1

Hrabia Archibald Carnero  -  Antoni Kaczorowski


odsłonięcie tablicy  upamietniającej Antoniego Kaczorowskiego

















Słynni Szczecinianie i Ich Kamienice

Antoni  Kaczorowski     Barnimstraße 14 -  al. Piastów 14


Kamienica przy Al. Piastów 14, dawniej Barnimstraße 14) Wybudowana w latach 1909–1910 wg projektu Paula Fildebrandta i Friedricha Liebergesella. Na II piętrze w latach 1958–1982 mieszkał Antoni Kaczorowski – aktor, śpiewak, reżyser, dyrektor teatru. Urodził się 5 grudnia 1893 roku we Lwowie w rodzinie Józefa i Heleny z domu Żbikowskiej. Tu ukończył szkołę średnią. Potem wyjechał do Warszawy, gdzie naukę kontynuował w Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Kształcił się w klasie dykcji i deklamacji, m.in. pod kierunkiem Mieczysława Frenkiela, Józefa Śliwickiego, Bolesława Ładnowskiego, Władysława Szczawińskiego i Teodora Rolanda. Śpiewu uczył się u światowej sławy tenora, Aleksandra Myszugi. W czerwcu 1912 roku na publicznym egzaminie, kończącym studia, wystąpił w rolach: Fedyckiego w komedii Zapolskiej „Ich czworo”, Heliodora w jednoaktówce Blizińskiego „Marcowy kawaler” oraz Papkina w „Zemście” Fredry. W tym samym roku za sprawą Ludwika Solskiego został zatrudniony w krakowskim Teatrze im. Słowackiego, gdzie zadebiutował w „Nocy Listopadowej” Stanisława Wyspiańskiego. Wkrótce przeniósł się do Teatru Ludowego, kierowanego przez Edmunda Rygiera. Tam grywał w dramatach, wodewilach i operetkach. W 1915 roku powrócił do Warszawy. We wrześniu wystąpił w programie "Car jedzie" w teatrze „Polskie Miniatury” przy Nowym Świecie. Później związał się z zespołem Czesława Krzyżanowskiego, z którym udał się na kilkumiesięczne tournée po dużych miastach Imperium Rosyjskiego – Petersburgu, Moskwie, Kijowie i Charkowie. W 1916 roku odbył krótką służbę w armii austriackiej. W latach 1918 - 1921 grał w zespole Henryka Czarneckiego, występując podczas plebiscytu na Górnym Śląsku, m.in. w Sosnowcu, Szopienicach i Katowicach.

W sezonie 1923/1924 przeniósł się do Krakowskiej Operetki Teatru „Nowości” Tadeusza Pilarskiego (ojca), zajmując miejsce odchodzącego z teatru ulubieńca publiczności Krakowa i Lwowa, Józefa Solnickiego. Dość szybko uzyskał status czołowego komika i wodewilisty zespołu. W Krakowskiej Operetce zadebiutował jako reżyser „Manewrami Jesiennymi” Kálmána. W 1924 roku wraz z zespołem KOTN wyjechał w kilkunastomiesięczną trasę objazdową po Kresach, Małopolsce, Wielkopolsce i Pomorzu. Przez krótki czas wraz z krakowskim zespołem grał na scenie bydgoskiej, kierowanej przez Józefa Karbowskiego. Po występach w warszawskiej „Bagateli” pisano: (...) doskonały komik operetki krakowskiej p. Antoni Kaczorowski, który podczas występów w Krakowie, Bydgoszczy oraz objazdach po Polsce, zdobył sobie sympatię publiczności oraz uznanie prasy za odtworzenie całego szeregu świetnie stworzonych typów charakterystyczno-komicznych. Aktor ten jest zarazem niezrównanym w popisach solowych i estradowych. Tak pisano w „Przeglądzie Teatralnym i Filmowym” z 22 sierpnia 1924 roku.
Na początku lutego 1926 roku wystąpił w Łodzi z tekstami Andrzeja Własta, a później w warszawskim teatrze „Nowości”, gdzie grał i reżyserował „Księżniczkę Cyrkówkę” Kálmána i „Barona” Kimla Kolla w czerwcu 1926 roku). Na krótko powrócił do Łodzi, po czym w Warszawie wystawił „Taniec Szczęścia” Stolza (14 lipca 1926 roku). W latach 1927 - 1929 grał i reżyserował przedstawienia w Teatrze Miejskim w Grudziądzu, kierowanym przez Stanisława Książka i Jana Otrembskiego.
Ważnym miejscem na artystycznej trasie Kaczorowskiego stał się Kalisz. W okresie międzywojennym występował tam wielokrotnie. Po raz pierwszy 1 - 2 lipca 1919 roku w operetce „Czarodziejskie Skrzypce” Offenbacha w Teatrze Letnim w Ogródku Warszawskim Józefa Wypiszczyka. W tym samym roku w Teatrze Miejskim (sala Stowarzyszenia Rzemieślników Chrześcijan przy ul. Piekarskiej 13), zagrał w „Zemście” Fredry] oraz operetkach „Cnotliwa Zuzanna” Gilberta i „Księżniczka Czardasza” Kálmána. W styczniu 1928 roku ponownie zawitał do Kalisza. Początkowo działał w teatrze rewiowym przy kinoteatrze „Stylowy” na ul. Ciasnej 21, gdzie był kierownikiem artystycznym, reżyserem i aktorem. Grał w rewiach „Puśćmy się...!”, „Chłopiec czy dziewczynka” (15 stycznia – rewia karnawałowa), „Kaliszanko, cudny śnie”, „Tylko za gotówkę”, „Bez łapówek” oraz w operetce „Szalona Lola” Kolla. Wraz z Kaliskim Kabaretem wystąpił w sali Stowarzyszenia Rzemieślników Chrześcijan w rewii „Siadaj pan!”, na którą składały się utwory kabaretowe miejscowych autorów, natomiast z artystami Rewii Poznańskiej zagrał w spektaklu „Coś dla każdego”. Ponownie w Kaliszu w latach 30. z aktorami Rewii Krakowskiej, a trzy lata później z Lucyną Messal w szopce politycznej „Szachy pana Marszałka” (19 - 22 kwietnia 1934 roku), oraz w rewii „Kiedy dziewczynki idą spać”, (25 - 29 kwietnia 1934 roku). Oba przedstawienia odbyły się w kinoteatrze „Oaza”.
Na początku lat trzydziestych powrócił do Krakowa do Teatru Popularnego. Tu pod dyrekcją Tadeusza Pilarskiego (ojca), Jana Dobiesława i Antoniego Piekarskiego występował aż do chwili likwidacji tej sceny w 1932 roku. Jak większość aktorów teatrów muzycznych, pozbawionych w tym okresie opieki przez państwo, Kaczorowski zajął się organizowaniem własnych objazdowych zespołów rewiowych i operetkowych, z którymi występował m.in. w Płocku i Radomiu. Podobny zespół założył przy lwowskim kinie Colosseum. W 1939 roku został zaangażowany jako aktor i reżyser do rekonstruowanej przez Mieczysława Szpakiewicza sceny operetkowej przy Teatrze Miejskim we Lwowie.
Wybuch wojny zastał go we Lwowie. W 1941 roku wstąpił do tworzonej w ZSRR przez gen. Andersa Armii Polskiej. Był podporucznikiem 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, odtworzonego w ramach Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Przeszedł cały szlak bojowy – Iran, Syrię, Palestynę, Egipt aż do Włoch. W szeregach 2. Korpusu Polskiego brał udział w walkach pod Monte Cassino, bitwie o Ankonę i Bolonię. W dniu 31 maja 1947 roku został przeniesiony do Anglii celem zdemobilizowania. Do Polski powrócił 9 czerwca 1947 roku. Zdemobilizowany na podstawie rozkazu nr 0181 z dn. 18 lipca 1945 roku Naczelnego Dowódcy WP (dok. wydany przez R.K.U. Kraków-Miasto – mjr Władysław Nalewajko).
W latach 1941-1944 występował w małych zespołach polowych, m.in. w Tocku (ZSRR), w teatrze żołnierskim Hanki Ordonówny. Potem związał się z Teatrem Dramatycznym Armii Polskiej na Wschodzie (późniejszy Teatr Dramatyczny 2. Korpusu Polskiego) pod kier. art. Jadwigi Domańskiej i Wacława Radulskiego. Na terenie Włoch śpiewał w operetkach i operach buffo, m.in. partię „Bartola” w Cyruliku Sewilskim G. Rossiniego u boku Beniamino Gigli.
Po powrocie do Polski występował i reżyserował gościnnie na wielu scenach, m.in. w Opolu, Częstochowie, Białymstoku i Lublinie. W Teatrze Miejskim w Sosnowcu wyreżyserował „Koniec świata” Bakala z premierą 11 października 1947 roku. W Teatrze Ziemi Rzeszowskiej pod dyr. Kazimierza Biernackiego wystąpił w roli Freda Williamsa w sztuce Simonowa „Harry Smith” odkrywa Amerykę (premiera 1 maja 1948 roku). Na cztery lata, w latach 1948 - 1952 związał się z łódzkim Teatrem Komedii Muzycznej „Lutnia” przy ul. Piotrkowskiej, kierowanym przez Władysława Szczawińskiego. Tu m.in. zagrał garsona Aleksego w „Cnotliwej Zuzannie” Gilberta (premiera 7 sierpnia 1948).
W latach 1952-1955 był solistą pierwszego powołanego po wojnie państwowego teatru operetkowego, Operetki Śląskiej w Gliwicach. Śpiewał m.in. partie Eunucha w „Krainie uśmiechu” Lehara, Styksa w „Orfeuszu w piekle” Offenbacha, barona Zetę w „Wesołej wdówce” Lehara, hrabiego Feri’ego von Kerekesa w „Księżniczce czardasza” Kálmána. Tu 13 maja 1953 roku rolą Christiana Tscholla w „Domku trzech dziewcząt” Schuberta obchodził jubileusz czterdziestolecia pracy artystycznej.
W latach 1955-1956 występował jako aktor w Teatrze im. A Fredry w Gnieźnie. Od 1956 roku śpiewał na scenie Operetki Poznańskiej.
W 1958 osiedlił się na stałe w Szczecinie, gdzie zamieszkał przy al. Piastów 14/5. Występował na scenie Operetki (późniejszego Państwowego Teatru Muzycznego). Stworzył dziesiątki niezapomnianych kreacji, m.in. Bartola w „Cyruliku Sewilskim” Rossiniego, dyrektora teatru w „Bajaderze” Kálmána, Franciszka w „Dorinie” Gilberta, Menelaja w „Pięknej Helenie” Offenbacha, barona Zetę w „Wesołej wdówce” Lehara. Grywał także role dramatyczne: upiora i dziedzica w „Dziadach” Mickiewicza, Żyda w „Weselu” Wyspiańskiego, Papkina w „Zemście” Fredry. Pięćdziesięciolecie pracy artystycznej w dniu 19 marca 1962 roku uczcił rolą hr. Archibalda Carnera w „Baronie cygańskim” Straussa, zaś pięćdziesięciopięciolecie w dniu 11 marca 1967 roku występem w operetce Renza „Dziękuję ci, Ewo”. Po raz ostatni przed przejściem na emeryturę wystąpił na szczecińskiej scenie 15 listopada 1970 roku w roli Kaiki w śpiewogrze Edmunda Borowskiego „Inez”.
Współpracował z Polskim Radiem, biorąc udział m.in. w programach z cyklu „Podwieczorek przy mikrofonie”, w których prezentował skecze i popularne przeboje okresu międzywojennego z repertuaru Eugeniusza Bodo, Fryderyka Járosy’ego, Konrada Toma i Kazimierza Krukowskiego.
W słynącym z ekstrawagancji środowisku aktorskim uważany był za wielkiego oryginała. Za człowieka niezwykle serdecznego, życzliwego i dowcipnego, który umie śmiać się ze wszystkich i ze wszystkiego, także z siebie. Umiejętnie potrafił zadbać o własne interesy, m.in. poprzez anonimowe zachęcanie przygodnych przechodniów do uczestnictwa w programach, rewiach i spektaklach ze swoim udziałem. Przez publiczność nazywany „Królem humoru” lub „Mikadem śmiechu”. Występy estradowe rozpoczynał napisanym przez siebie tzw. „Entrée Kaczorowskiego”:

Uszanowanie, panie panowie,
Humoru danie podam tu wam.
Mikadom wszakoż, dowcipu smakosz,
Cesarz humoru i żartu sam.
Pozwolę sobie, w dzisiejszej dobie,
We własnej osobie zaśpiewać wam.
Antoni Kaczorowski to ja!
Ça va!, Voilá!
A to jest humor boski,
A z nim jest piosnka ta...

O artyście pisano: „Kaczorowski był niesłychanie ciekawym typem w ówczesnym światku teatralnym. Nie pozbawiony zdolności aktorskich i vis comica szarżował, ile się dało, i na scenie, i w życiu. W zasadzie aktor operetkowy, przerzucał się stosownie do okoliczności i potrzeby z operetki do rewii” (L. Sempoliński), a także: „Kaczorowskiego zapamiętałam jako zdolnego aktora, ale w jego grze odczuwałam zbyt wiele prowincjonalnej maniery. Tacy ludzie, jak on, tworzyli atmosferę, w której rozkwitała nasza sztuka” (X. Grey).
Za zasługi wojenne i za działalność artystyczną, aktora odznaczono m.in. Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Brytyjskim Medalem Wojennym, Brytyjską Gwiazdą za Wojnę 1939-1945, Gwiazdą Italii, Gwiazdą Afryki, Medalem Wojska Polskiego, Krzyżem Monte Cassino, Złotym Krzyżem Zasługi (1962), Złotą Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego (1962), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1967).

Kaczorowski był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z aktorką i śpiewaczką Janiną z d. Wąsik (ur. 29 listopada 1889 w Warszawie, zm. 28 listopada 1985 w Skolimowie), która występowała pod nazwiskiem Wąsowicz, Dunin-Wąsowicz lub Dunin-Wąsowicz Kaczorowska. Drugą żoną była Włoszka Ernestyna Rami.
Antoni Kaczorowski zmarł 3 lipca 1982 roku. Został pochowany na szczecińskim Cmentarzu.
http://encyklopedia.szczecin.pl/wiki/Antoni Kaczorowski

                                                                    Zbyszek Mat

Wróć do spisu treści