travelmatszczecin

Przejdź do treści

Menu główne:

Na Południu > Tajemniczy Dolny Śląsk

TRANSLATOR


             Śladem Izerskich Tajemnic ...

        Widok z parku na Dom Zdrojowy

.. przed Halą Spacerową

Modrzewiowy sufit w ... Modrzewiowej Hali

W Muzeum Zdrojowym

W Muzeum Zdrojowym

..na deptaku świeradowskim ...

..na deptaku świeradowskim ...

..na deptaku świeradowskim ...

Pijalnia Wód Mineralnych

Fontanna na deptaku świeradowskim ...

Dolina Młodości














Świeradów Zdrój  -  Perła Dolnego Śląska   .......


W Górach Izerskich, położonych u styku trzech granic Polski, Czech i Niemiec, stanowiących najdalej na zachód wysuniętą część Sudetów kryjącą wiele zagadek położony jest Świeradów-Zdrój powstały około XVI w. na terenach należących do rodziny Schaffgotschów.

Jednakże pierwsze informacje o osadzie leśnej oraz istnieniu w górnym biegu rzeki wód o magicznych właściwościach odnaleziono już w XII-wiecznych legendach związanych z zamieszkującym tam łużyckim plemieniem Milczan, które miało przy „cudownym źródle" ośrodek kultowy z posążkiem złotego lwa. lm też miejscowość zawdzięcza swą nazwę Flyns (później zniemczoną na Flinsberg).
Dzisiejszy Świeradów został po raz pierwszy wzmiankowany pod nazwą Fegebeutel w 1524 r., z uwagi na karczmę zbudowaną przy drodze wiodącej z Mirska na stronę czeską, która w późniejszym okresie otrzymała w języku niemieckim nazwę Fegebeutel. W dosłownym tłumaczeniu tego słowa na język polski oznacza ona „czystą sakwę”. Natomiast z innych publikacji wynika, że niemal równolegle funkcjonowała w Ówczesnym użyciu nazwa Flinsberg — wykorzystywana do roku 1945. W 1597 r. u stóp góry Opaleniec, w miejscu, gdzie dziś znajduje się dzielnica Świeradowa - Góreczno, osiedliło się pierwszych 20 rodzin. Wzmiankę o świeradowskich wodach można odnaleźć w książce wydanej w 1572 r.,                       Stary Dom Zdrojowy                      autorstwa berlińskiego lekarza Leonarda Thurneyssera, który pisze w niej o zimnych i ciepłych mineralnych i metalicznych wodach świeradowskiego źródła, nazywając go "świętym źródłem". W naukowej publikacji z 1600 r. autorstwa Kaspera Schwenckfelda, napotkać można wzmiankę „o kwaśnych wodach mineralnych, której biją ze źródła przy wsi Fegebeutel pod wysokim lasem".
Chociaż na przełomie XVI i XVII wieku wiadomości o leczniczych właściwościach wód zlokalizowanych w Świeradowie zaczęły rozchodzić się po śląskiej ziemi, to Wojna Trzydziestoletnia odłożyła w czasie moment rozpoczęcia ich użytkowania w celach leczniczych.
W latach 1634-1639 Świeradów był trzykrotnie plądrowany przez wojska cesarskie między innymi z powodu trwania jego mieszkańców w wierze protestanckiej i udzielania schronienia wygnańcom religijnym. Lata 1642-1645 były jednymi z najcięższych dla osady. W 1642 r. cesarska armia pod dowództwem gen. Piccolominiego ograbiła Świeradów. Wkrótce przeszły tędy także wojska gen. Montecuculiniego, Wittenberga i Contiego. W 1645 r. w czasie szturmu zamku Gryf przez Szwedów, wojska rotmistrza Hermanna stacjonowały w Świeradowie. Miasto zostało doszczętnie splądrowane. Oprócz tego Świeradów musiał spłacić odszkodowania wojenne dla zamku Gryf.
O leczniczym zastosowaniu wód dowiadujemy się także z kroniki śląskiej Fryderyka Luca z 1683 roku, gdzie autor opisywał dwa, jak to określił, słynne Źródła wód mineralnych, leżące w pobliżu źródeł Kwisy. Natomiast z badań przeprowadzonych w 1783 r. wynikało, że wody świeradowskie skutecznie leczą szereg schorzeń i niedomagań, między innymi pobudzają apetyt, wstrzymują wymioty, leczą stany lękowe, choroby żołądka i wątroby. W 1754 r. tzw. górne źródło zostało ocembrowane i okryte dachem, a przy nim wybudowano małe schronisko.
W uzdrowiskowej przeszłości Świeradowa istotną datą jest rok 1768, z którym kojarzono początek zorganizowanej działalności uzdrowiskowej miasta. W roku tym poprawiono obudowę górnego źródła, a obok niego wybudowano dom mieszkalny z 14 pokojami tzw. „stary dom źródlany", gdzie przebywali kuracjusze.
Dom Zdrojowy powstał w miejscu poprzedniego „Domu Źródlanego” z 1781                             Dom Zdrojowy z 1899 r.     zniszczonego w czasie pożaru 14 grudnia 1895 r. Odbudowany przez rodzinę Schaffgotschów, na podstawie projektu architekta Grossera, w 1899 r. przyjął pierwszych kuracjuszy. Koszt jego odbudowy wyniósł pół miliona marek, a zaangażowanych w prace było ponad 600 robotników. Po odbudowie na parterze budynku mieściły się m.in. salony: gier, muzyczny, taneczny, a na wyższych kondygnacjach 70 luksusowych pokoi. Wnętrze budynku upiększono obrazami malarza Kaysera-Eichberga i pracami rzeźbiarskimi Willborna i Giesecke. Malowniczą bryłę zaakcentowano wieżą zegarową o wys. 46 m. Atrakcyjność budynku podnosi najdłuższa na Dolnym Śląsku modrzewiowa Hala Spacerowa o długości 80 m, z piękną roślinną polichromią i witrażami oraz herbem rodziny von Schaffgotsch. Przy wejściu głównym do hali spacerowej znajduje się źródło wody pitnej. Tarasy zdrojowe 0 długości ponad 160 m i sztuczną grotą z naciekami oraz położenie w otoczeniu zieleni parków, stwarza              Modrzewiowa Hala Spacerowa                   niepowtarzalną atmosferę do wypoczynku.
Ten krótki pobyt w Świeradowie-Zdroju nie pozwala dziś opowiedzieć o tajemnicach i pięknie tego miejsca, o jego wspaniałym wpływie na nasz wypoczynek i wzmocnienie organizmu korzystając ze wspaniałego klimatu i wód radonowych.
A więc dzisiaj posłuchaj tylko legendy o świeradowskiej żabce i wodach radoczynnych.
Przebywający na terenie Świeradowa Zdroju-dawniej Bad Flinsberg, berliński lekarz Leonard Thurneyssen, podczas spaceru zaobserwował w jednym ze źródeł leżącą martwą żabę. Początkowo nie wzbudziła ona większego zainteresowania lekarza, jednakże podczas następnego spaceru w okolice źródła, za zdziwieniem stwierdził, iż żaba nie ulega rozkładowi. Zaintrygowany tym faktem napisał w swoim dziele z 1572 r. w księdze dziesiątej w rozdziale dwudziestym o świeradowskich wodach mineralnych krótką wzmiankę, wskazując ich lecznicze właściwości, w ten oto sposób:
"Powiedzieliśmy już wcześniej w księdze siódmej, w czterdziestym czwartym rozdziale o źródłach leczniczych, których to właściwości                     Słynna świeradowska żaba               są takie jak zawartość i oddziaływanie tych, które tryskają w dolinie rzeki Kwisy przy granicy czeskiej w górach cztery stopnie od ziemi, niedaleko od Mirska i Kamienicy (starej Kamienicy)".
Jednakże dopiero w 1739 r. na zlecenie hr. Schaffgotscha powołana została komisja lekarska złożona z lekarzy specjalistów z Mirska i Lwówka Śl. i fizyka z Gryfowa Śl., do dokładnego przebadania składu chemicznego wód, uznając je w efekcie końcowym za lecznicze.
To odkrycie potwierdziło ostatecznie, iż istniejące w Świeradowie-Zdroju źródła są radoczynne, a żaba pozostała wieczna do dziś.

Zbyszek Mat        
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego